Curraicealam Film is Sgrìn Gàidhlig air a chur air bhog do sgoilearan air feadh Alba

An-diugh, Dimàirt 16 Ògmhios, chuir Sgrìn Alba còmhla ri Foghlam Alba agus Riaghaltas na h-Alba an Dreach Churraicealam Film is Sgrìn ann an Gàidhlig air bhog gu h-oifigeil. Tha seo a’ leantainn air an Dreach Churraicealam Film is Sgrìn a chaidh a chuir air bhog sa Bheurla san t-Sultain 2025.

Tha Sgrìn Alba air prògram a dhealbhadh agus a lìbhrigeadh gus Dreach Churraicealam Film is Sgrìn a dhearbhadh agus a mheasadh ann an suidheachaidhean foghlaim tro mheadhan na Gàidhlig do sgoilearan aois 3-18, ann an com-pàirteachas le Astar Media. Tha sgoiltean ann an Glaschu agus Comhairle nan Eilean Siar air a bhith an sàs le seo, agus Alba a’ chiad dùthaich a-riamh a rinn iomairt mar seo – sa Ghàidhlig no sa Bheurla.

Thuirt Fi Milligan-Rennie, Ceannard Foghlaim-Sgrìn aig Sgrìn Alba: “Tha sinn air Dreach Churraicealam Film is Sgrìn a chruthachadh ann an Gàidhlig, agus tha sin a’ sealltainn dealas Sgrìn Alba a thaobh a bhith a’ riochdachadh na Gàidhlig ann an roinn sgrìn na h-Alba. Tha am fios-air-ais a fhuair sinn air a’ churraicealam bho phàrantan, tidsearan agus daoine òga bho air feadh Alba air a bhith sònraichte math, agus mar sin tha e mìorbhaileach a bhith comasach a leudachadh gu suidheachaidhean foghlaim tro mheadhan na Gàidhlig.”

Thuirt Rùnaire a’ Chaibineit airson Foghlam, Cultair is Gàidhlig, Màiri NicAilein: “Tha roinn sgrìn na h-Alba a’ dol bho neart gu neart, agus feumaidh daoine òga bho gach coimhearsnachd iad fhèin fhaicinn na mheasg san àm ri teachd.

“’S e rud ùr, feumail a tha sa Churraicealam Film is Sgrìn Gàidhlig do foghlam sa Ghàidhlig agus bidh e cuideachd na bhrosnachadh do sgilean, cruthachalachd agus sgeulachdan sa Ghàidhlig.

“Bu chòir gum biodh e mar amas aig ar sgoiltean an-còmhnaidh gum bi cothroman a tha rim faighinn do dhaoine òga sa Bheurla rim faighinn do dhaoine òga sa Ghàidhlig – agus tha mi toilichte gu bheil Sgrìn Alba a’ cur ri sin.”

Thuirt Neil Millar bho Foghlam Alba: “B’ e pàirt chudromach de Churraicealam Film is Sgrìn air feadh na dùthcha a bhith a’ sealltainn mar a tha an curraicealam a’ freagairt air Plana Gàidhlig na h-Alba. Tha foillseachadh dreach a’ churraicealaim sa Ghàidhlig a’ neartachadh mar an amas sin agus a’ soilleireachadh cudromachd cànain is cultar na Gàidhlig taobh a-staigh ar foghlam ealain.”

Thuirt Maeve NicFhionghain, Àrd-oifigear Foghlaim, Gàidhlig aig Foghlam Alba: “Tha e mìorbhaileach an dreach Gàidhlig seo de Churraicealam Film is Sgrìn fhaicinn. Tha àite chudromach aig film is sgrìn ann an cànan is cultar na Gàidhlig: Tha e a’ cuideachadh le bhith a’ cumail a’ chànain beò, a’ toirt fàs air follaiseachd, a’ leasachadh luchd-labhairt is luchd-amais ùra, agus a’ toirt cothrom do choimhearsnachdan Gàidhlig na sgeulachdan aca fhèin innse ann an dòighean ùra is brìoghmhor. Do dhaoine òga ann am Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig, tha a bhith an sàs ann am film is sgrìn tron Gàidhlig a’ tabhann eòlas cruthachail, ùr-nodha agus buntainneach gu sòisealta thar churaicealam 3–18 agus nas fhaide air adhart.”

Thuirt Murchadh MacSuain bho Astar Media: “Tha e airidh air moladh gu bheil Sgrìn Alba a’ dèanamh cinnteach gum faigh daoine òga aig a bheil Gàidhlig cothrom air a’ churraicealam seo tron chànan aca fhèin. Tha ceangal mhath aig sgoiltean agus sgoilearan Gàidhlig ri na meadhanan mu thràth tro dhàimh làidir le BBC ALBA agus tro iomairtean luachmhor mar FilmG, agus thug na chunnaic sinn nuair a rinn sinn sgrùdadh air a churraicealam brosnachadh dhuinn. Ghabh sgoilearan ri na h-eileamaidean agus chunnaic tidsearan an luach ann a bhith a’ cleachdadh film agus sgrìn mar inneal airson cruthachalachd agus ionnsachadh, agus iad a’ cleachdadh na Gàidhlig aig an aon àm.

Thuirt Ann Quinn, tidsear aig Bun-sgoil Ghàidhlig Bhaile Ghobhainn: “Chòrd e ris na sgoilearan a bhith an sàs, agus chunnaic sinn sa bhad cho eòlach ’s a bha iad air na meadhanan. Tha dèanamh fhilmichean a’ toirt dhaibh dòigh chruthachail air obrachadh còmhla, fuasgladh fhaighinn air duilgheadasan agus a’ Gàidhlig a chleachdadh gu nàdarrach. Bha e mìorbhaileach am misneachd agus an tuigse fhaicinn a’ fàs tron phrògram.”

Thuirt sgoilear à Sgoil MhicNeacail anns na h-Eileanan Siar: “Chòrd e rium gu mòr ionnsachadh mu fhilmichean agus a bhith ag obair còmhla gus a chleachdadh gus a bhith ag innse sgeulachdan. Tha mi nise a’ tuigsinn barrachd mu mar a thèid filmichean a dhèanamh agus bha e gu math eadar-dhealaichte bho na clasaichean àbhaisteach againn!”

Cùl-fhiosrachadh

Tha Dreach Churraicealam Film is Sgrìn ann an Gàidhlig ri fhaighinn mar phàirt den Churraicealam airson Sàr-mhathais, bhon latha an-diugh, 16 Ògmhios 2026.

Mar phàirt de cheum deuchainn a’ churraicealaim sa phròiseact, leasaich Sgrìn Alba an eòlas taobh a-staigh sgoiltean na h-Alba gus an curraicealam a lìbhrigeadh le bhith a’ tabhann prògram luchd-foghlaim sgrìn a bha a’ suidheachadh luchd-dèanamh fhilmichean ann an sgoiltean gus an dreach churraicealaim a dhearbhadh a bharrachd air a bhith a’ ruith sgoiltean samhraidh bliadhnail gus taic a thoirt do leasachadh eòlais is sgilean do thidsearan gus ionnsachadh film is sgrìn a lìbhrigeadh nan suidheachaidhean.

Mar a chaidh a mhìneachadh san ro-innleachd a chaidh a chur air bhog ann an 2024, is e prìomh amas Sgrìn Alba roinnean Film is Tbh na h-Alba a leasachadh agus fhàs. Bidh sinn ag obair gus leasachadh a dhèanamh air bun-structar, sgilean, riochdachadh (production), agus cultar ionadail beòthail, gus an urrainn do dhaoine fuireach agus obair ann an Alba fad am beatha.

Tha Sgrìn Alba den bheachd gu bheil leasachadh roinn sgrìn san àm ri teachd ann an Alba a’ tòiseachadh le foghlam, agus gur e foghlam, san fhad-ùine, an t-slighe as fheàrr airson iomadachd agus in-ghabhail a leasachadh agus a leudachadh air feadh na roinne. Tha sinn den bheachd gum bu chòir cothrom a bhith aig a h-uile pàiste agus neach òg ann an Alba film a dhèanamh no co-obrachadh ann a bhith a’ dèanamh fhilmichean rè an cuid foghlaim fhoirmeil.

Tha Foghlam Film is Sgrìn mar phàirt de Churraicealam na h-Alba a’ toirt seachad an cothrom ionnsachadh mu na rudan cruthachail, breithneachail agus cultarail de Fhilm is Sgrìn a bharrachd air tuigse a thoirt seachad air mar a bhios Film is Sgrìn a’ conaltradh ris an neach fhèin agus ris a’ choimhearsnachd, gan riochdachadh agus gan nochdadh.

San dealbh – Neil Millar (Foghlam Alba), Siobhian Brown (Ministear na Cloinne, na h-Òigridh agus An Gealladh), David Smith (Stiùiriche Sgrìn, Sgrìn Alba) & Fi Milligan-Rennie (Ceannard Fòghlam, Sgrìn Alba) 


Gaelic Film and Screen Curriculum launched for pupils across Scotland

Screen Scotland, alongside Education Scotland and the Scottish Government, have officially launched the Draft Film and Screen Curriculum in Gaelic. This follows on from the Draft Film and Screen Curriculum launched in September 2025.

Screen Scotland has devised, designed and delivered a programme to test and evaluate the Draft Film and Screen Curriculum in Gaelic medium education settings for pupils for learners age 3-18, in partnership with Astar Media. Schools in Glasgow and Comhairle nan Eilean Siar have been involved in this globally unique programme.

Fi Milligan-Rennie, Head of Education-Screen at Screen Scotland said: “Supporting creation of the Draft Film and Screen Curriculum in Gaelic, underlines Screen Scotland’s commitment to representing both the Gaelic language and Gaelic culture in Scotland’s screen sector. The feedback we’ve received on the curriculum from parents, teachers and young people from across Scotland has been astounding, so it’s fantastic to be able to expand to Gaelic medium education settings.”

Cabinet Secretary for Education, Culture and Gaelic Màiri McAllan said: “Scotland’s screen sector is going from strength to strength, and young people from all communities must see themselves reflected in its future.

“The Gaelic Film and Screen Curriculum is a very welcome addition to Gaelic learning and will also be a boost to skills, creativity and storytelling in Gaelic.

“The ambition for our schools should always be that opportunities available to young people in English are available for young people in Gaelic – and I’m pleased to see Screen Scotland contributing to that.”

Neil Millar from Education Scotland said: “An important part of the national rollout of the Film and Screen curriculum was to demonstrate how the curriculum aligns with Scotland’s Gaelic Language Plan. The publication of the draft curriculum in Gaelic strengthens that alignment and highlights the significance of Gaelic language and culture within our arts education.”

Maeve MacKinnon, Senior Education Officer for Gaelic, at Education Scotland added: “It is fantastic to see this Gaelic version of the Film and Screen Curriculum. Film and screen play a vital role in Scottish Gaelic language and culture: they help sustain the language, increase its visibility, develop new speakers and audiences, and enable Gaelic communities to tell their own stories in contemporary and meaningful ways. For young people in Gaelic Medium Education, engaging with film and screen through Gaelic offers a creative, modern and socially relevant experience across a 3–18 curriculum and beyond.”

Murdo MacSween from Astar Media said: “Screen Scotland should be commended for ensuring that Gaelic-speaking young people can access this curriculum through their own language. Gaelic schools and pupils already have a strong connection to screen through a fantastic ongoing relationship with BBC ALBA and through valuable initiatives like FilmG, and the response during testing was overwhelmingly positive. Pupils embraced the practical nature of the lessons and teachers saw real value in using filmmaking as a tool for creativity and learning, all whilst using Gaelic."

Ann Quinn, teacher at Govan Gaelic Primary School said: “The pupils absolutely loved taking part, and we immediately saw how media literate they were. Filmmaking gives them a creative way to work together, solve problems and use Gaelic naturally. It was wonderful to see their confidence and comprehension grow throughout the programme.”

A pupil from The Nicolson Institute in the Western Isles said: “I really enjoyed learning about the basics of filmmaking and working together with our teacher to use it to tell stories. It helped me understand more about how films are made and it was different to our regular classes!”

Background

The Draft Film and Screen Curriculum in Gaelic is available as part of the Curriculum for Excellence, from today, Tuesday 16 June 2026.

As part of the curriculum testing phase of the project, Screen Scotland developed the expertise within Scotland’s schools to deliver the curriculum by offering a screen educators in residence programme that positioned filmmakers in schools to test the draft curriculum as well as running annual summer schools to support development of knowledge and skills for teachers to deliver film and screen learning in their settings.

As outlined in its strategy launched in 2024, Screen Scotland’s principal objective is to develop and grow the Film and TV sectors in Scotland. We work to develop a critical mass of production infrastructure, skills and production, and a vibrant local culture in order that people can choose to live and work in Scotland throughout their careers.

Screen Scotland believes that the development of Scotland’s future screen sector begins with education, and that education is, long term, the best route to improve and widen diversity and inclusion across our sector. We believe that every child and young person in Scotland should have the opportunity to make or collaborate in the making of film during their formal education.

Film and Screen Education as part of the Scottish Curriculum means the opportunity to learn about all aspects of the creative, critical and cultural components of Film and Screen making as well as supporting understanding of how Film and Screen engage, represents and reflects the self and the community.